Page 984 - Proceedings Collega2023

dalam Akta 134 memberi kuasa kepada Kerajaan Negeri untuk membatalkan kesemua atau sebahagian atau
mengubah mana-mana perisytiharan mengenai rizab Orang Asli yang telah dibuat (Hassan Mat Nor 1996;
Zainal Abidin Ali 2003; Zainal Zulhilmi & Seow 2013; Vijeyasri Ramesh dan Mazliza Mohamad 2017; dan
Zainal Zulhilmi 2015). Berikutan bidang kuasa tanah adalah dibawah kuasa negeri, budi bicara, toleransi dan
rundingan hendaklah diutamakan supaya kedua-dua pihak sama-sama mendapat manfaat daripada
pewartaan tanah rizab atau pembatalan sesuatu kawasan rizab Orang Asli Ramle et al (2020). Selain itu
menurut Hassan Mat Nor (1991,1996), Zainal Zulhilmi & Seow (2013); Rohaida, et al (2013); Azima et al
(2016) menyatakan salah satu aspek yang menjadi masalah untuk membangunkan Orang Asli dilihat
berpunca daripada Akta 134 yang telah digubal sejak zaman penjajah sebagai satu usaha untuk melindungi
Orang Asli daripada pengaruh permodenan di samping mengalakkan dan mengekalkan amalan hidup
tradisi. Selain itu pengkaji seperti Rachagan (2009), Hooker (1996), Rohaida, et al (2013), Azima et al (2016)
menyatakan terdapat beberapa kelemahan yang terdapat dalam sistem perundangan negara menyebabkan
usaha mewartakan tanah sebagai kawasan rizab Orang Asli sering bermasalah. Hal ini kerana walaupun
Pelembagaan Malaysia menyediakan peruntukan di bawah Artikel 8 (5) (c) tentang mewujudkan Kawasan
Rizab Orang Asli, Namun di bawah (Jadual 9, Senarai Negeri No. 2), segala urusan yang menyangkut tanah
adalah terletak di bawah bidang kuasa legislatif dan eksekutif sesebuah negeri (Rachagan 1990; Hooker
1996; Hasan Mat Nor 1996). Maksudnya urusan pentadbiran Orang Asli adalah dibawah bidang kuasa
Kerajaan Persekutuan, manakala kuasa mewartakan sesebuah kawasan sebagai Tanah Rizab Orang Asli
adalah dalam bidang kuasa Kerajaan Negeri (Ramle, et al 2020). Orang Asli hanya dianggap sebagai penyewa
(mere-tenants) terhadap tanah nenek moyang dan tiada hak milik sah diberikan kepada mereka serta hak
Orang Asli boleh dibatalkan melalui pengambilan tanah pada bila-bila masa sahaja oleh Kerajaan Negeri
(Noor ‘Ashikin Hamid, Noraida Harun & Nazli Ismail @ Nawang, 2011). Sehubungan itu, menurut Hasan
(1996) Ramle (2020) dan Izzati Wook et al (2020) berpandangan Akta 134 hendaklah diberikan nafas baru
atau dipinda untuk membantu generasi baru Orang Asli untuk terus berkembang dengan lebih baik
mengikut arus pembangunan semasa.

Konflik Tanah Orang Asli dan Peribumi

Status tanah dalam kehidupan Orang Asli memandangkan masyarakat Orang Asli sudah lama terlibat dengan
aktiviti pertanian, mereka memiliki perspektif tersendiri tentang pemilikan tanah yang dikategorikan
beberapa jenis seperti tanah saka, tanah adat dan Tanah Rizab Orang Asli (TROA) (Hasan Mat Nor 1991).
Bagi mereka tanah adalah milik komuniti yang memberikan mereka hak untuk memburu, mengumpul dan
mengusahakannya dan tidak memilikinya secara peribadi dan mewariskannya juga secara peribadi kepada
anak-anak (Carey, 1976; Dentan, 1968). Hak terhadap tanah adalah sangat penting kerana majoriti Orang
Asli yang terdapat di seluruh dunia masih lagi mengamalkan cara kehidupan tradisional yang sangat
bergantung kepada sumber alam semulajadi yang terdapat di persekitaran mereka (Zainal Zulhilmi Zainal
Abidin & Seow Ta Wee, 2013).

Akibat pemilikan tanah saka yang tiada pengiktirafan oleh undang-undang, maka pemilik tanah saka akan
lebih terdedah kepada risiko konflik pengambilan balik tanah. Menurut Noor Ashikin et. al (2011), isu
pengambilan tanah saka merupakan salah satu ancaman dan kebimbangan kepada masyarakat Orang Asli
dan peribumi. Hal ini disebakan dalam undang-undang Malaysia hak-hak komuniti Orang Asli dan peribumi
terhadap tanah tidak digubal secara formal (Azima Abdul Manaf et al, 2015). Sebaliknya, Kanun Tanah

International Conference on Local Wisdom of the Malay Archipelago (COLLEGA 2023) Page - 971 -