Page 608 - Proceedings Collega2023

กระทั่งเมื่อไม่กี่วันก่อนนี่เอง แฝดผู้พี่ก็ถูกกระสุนลึกลับฆ่าตายขณะสวดมนตร์อยู่ภายใน

โบสถ์ และไม่กี่วันถัดมา โต๊ะอีหม่ามสะตอปา การ์เด แฝดผู้น้องก็ถูกกระสุนลึกลับปลิดชีวิตไปอีกราย
ขณะนั่งพักผ่อนอยู่หน้ามัสยิด (ศิริวร แก้วกาญจน์, 2550: 96)

จุดเริ่มต้นของความโกลาหลมาจากการฆาตกรรมโต๊ะอีหม่ามสะตอปา การ์เด ที่โต๊ะอีหม่ามกับเจ้าอาวาสได้สื่อถึงอัต
ลักษณ์ร่วมกันนั่นคือเป็นพี่่น้องกัน ตัวละครทั้งสองถูกกำจัดเนื่องจากมีอัตลักษณ์ที่ทับซ้อนกันและไม่ชัดเจน เพราะรูปลักษณ์ที่

เหมือนกันแต่นับถือศาสนาที่แตกต่างกัน หลังจากนั้นก็มีคนภายนอกที่เข้ามาในหมู่บ้านเพื่อคลี่คลายความขัดแย้งต่างๆ สรุปว่า
แนวคิดรัฐนิยมก็เข้ามากำจัดคนที่มีสองอัตลักษณ์เหล่านี้ หลังจากนั้นก็เกิดเป็นความขัดแย้งของสังคม ชาวบ้านตันหยงบารูไม่

ต้อนรับขับสู้คนที่เข้ามาจากนอกพื้นที่และมีอคติ นอกจากนี้หมู่บ้านตันหยงบารูยังถูกมองว่ามีปัญหาความขัดแย้ง ซึ่งก็เป็นการให้
ความหมายจากคนภายนอกเท่านั้น

จึงสรุปได้ว่า แนวคิดรัฐนิยมแบบใหม่ต้องการสร้างอัตลักษณ์ให้เป็นอันหนึ่งอันเดียว มีการแบ่งแยกพื้นที่ให้มีความ

ี่
แตกต่างกัน ขณะเดียวกันก็สร้างความขัดแย้งให้กลุ่มคนทอยู่ในชุมชนเดิม แม้ว่าในนวนิยายไม่ได้ระบุว่าใครเป็นฆาตกรตัวจริง แต่ก็
สรุปอย่างกว้างๆได้ว่าแนวคิดเรื่องรัฐชาตินี่เองที่เป็นฆาตกร เพราะแนวคิดรัฐนิยมที่ได้กำจัดให้อัตลักษณ์ที่ไม่ชัดเจนหายไปหรือ

สาบสูญนั่นเอง

สรุปผล

จากการวิเคราะห์นวนิยายเรื่องกรณีฆาตกรรมโต๊ะอิหม่ามสะตอปา การ์เดสามารถสรุปได้ว่าแนวคิดรัฐนิยมที่ต้องการให้

เกิดอัตลักษณ์ที่เหมือนกันนั้น ส่งผลกระทบต่อชาวบ้านในหมู่บ้านตันหยงบารูซึ่งอยู่ในอาณาเขตชายแดนไทย-มาเลเซีย อัตลักษณ์
ของผู้คนในพื้นที่นี้มีความลื่นไหลหรือไม่มั่นคง จึงต้องการการขัดเกลาให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น นอกจากนี้การขัดเกลาตัวตนหรืออัต
ลักษณ์นั้นก็อาจเกิดการสูญเสียได้เช่นกัน อย่างที่เกิดการสูญเสียผู้นำของสองศาสนาที่เปรียบเสมือนเป็นคนเดียวกัน เพราะเป็นฝา

แฝดที่มีรูปลักษณ์เหมือนกัน นอกจากนั้นยังเห็นการเปรียบเทียบอัตลักษณ์ชาวมุสลิมและพุทธที่เป็นการต่อรองอัตลักษณ์ของตัว

ละคร กล่าวคือผู้นำทั้งสองศาสนาเป็นฝาแฝดที่นับถือทั้งศาสนาอิสลามและพุทธ บริเวณชายแดนไทย-มาเลเซียอาจเรียกได้ว่าเป็น
คู่ขนานกัน เพราะมักจะเจอคนที่มีอัตลักษณ์คล้ายกันและก็เป็นลักษณะตรงกันข้ามกันกับอีกฝั่ง หรือเป็นแฝดคนละฝากันนั่นเอง แต่
ี่
หากมองในเรื่องความสัมพันธ์ทางพื้นทก็จะเห็นความเชื่อมโยงของผู้คนและสังคม ดังที่สะพานเชื่อมหมู่บ้านในนวนิยายได้เชอมผู้คน
ื่
จากสองกลุ่ม

การนำเสนออัตลักษณ์ไทยแบบรัฐนิยม จึงกล่าวว่าเห็นได้ชัดเจนจากอัตลักษณ์ของโต๊ะอิหม่ามสะตอปา การ์เดที่ถูก

ฆาตกรรม เนื่องจากเป็นคนที่มีสองอัตลักษณ์ มีรูปลักษณ์เหมือนกับเจ้าอาวาสในหมู่บ้านชาวพุทธ และยังเป็นการแสดงถึงการ
ต่อรองอัตลักษณ์ของตัวละครอีกด้วย โดยสะพานเชื่อมชุมชนทั้งสองก็แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของผู้คนและชุมชน “คำว่า

“ชายแดน” และ “เส้นแบ่งเขตแดนหรือพรมแดน” ได้ถูกบัญญัติขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เพื่อกำหนดเส้นแบ่งเขตแดนของรัฐ
ประเทศต่างๆ ให้ชัดเจนมากขึ้น มีความหมายเกี่ยวข้องกับขอบเขตของรัฐประเทศ” (มารียา บิลและ, 2555: 9) ในตอนท้ายเรื่องตัว

ละครฝาแฝดถูกฆาตกรรมเนื่องจากอัตลักษณ์ที่ไม่แน่นอน และไม่ได้แบ่งแยกกันอย่างชัดเจนนั่นเอง การวิเคราะห์นี้นอกจากจะ
เข้าใจแนวคิดรัฐนิยมแล้วยังทำให้เห็นต้นเหตุของความขัดแย้งด้วย

International Conference on Local Wisdom of the Malay Archipelago (COLLEGA 2023) Page - 595 -