Page 607 - Proceedings Collega2023

ิ
และยังแสดงให้เห็นความแตกต่างเกี่ยวกับวถีชีวิตที่แตกต่างกันของพี่น้องที่ได้กลายเป็นผู้นำศาสนาว่า แฝดน้องจะสวดเส
ริญพระผู้เป็นเจ้าเป็นภาษาอาหรับ และแฝดพี่ก็สวดมนต์ด้วยภาษาบาลี นอกจากนั้นยังสามารถเห็นได้ว่าอัตลักษณ์บางประการก็
อาจแตกต่างกันด้วย ได้แก่ ชาวมุสลิมอาจสวมใส่ชุดคลุมยาวสีขาว หรือชุดโต๊บ ส่วนชาวพุทธก็ห่มผ้าเหลืองใส่จีวร ซึ่งเครื่องแต่งกาย
ก็เป็นสิ่งที่สามารถบ่งบอกอัตลักษณ์ทางศาสนาได้เช่นเดียวกัน

สิ่งที่ผู้วิจัยมองว่าน่าสนใจคือศิริวรได้ยกประเด็นที่เกี่ยวกับความเชื่อ ซึ่งสังคมใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ก็พบความ

ขัดแย้งในเรื่องศาสนา และเป็นความขัดแย้งที่เกิดขึ้นมานานแล้ว หากมองถึงเรื่องความเชื่อของสังคมไทยในอดีตก็พบว่ายังมีความ
เชื่อมากมายที่ไม่ใช่เรื่องของศาสนา ความเชื่อเรื่องผีก็เป็นความเชื่อที่มีอยู่มาก่อนแล้ว ดังนั้น ศาสนาจึงเป็นอัตลักษณ์รูปแบบหนึ่งที่

ถูกนำมาต่อรองนั่นเอง

พื้นที่ของหมู่บ้านชาวพุทธและชาวมุสลิมที่ตังหยงบารูนั้นไม่ได้แบ่งแยกอย่างชัดเจน เพราะพี่น้องที่เป็นฝาแฝดกันจะมี
รูปลักษณ์ที่เหมือนกัน และยังเป็นผู้นำศาสนาของหมู่บ้านของตนเองอีกด้วย และความขัดแย้งทางศาสนาเป็นเรื่องของการเมือง

มากกว่าความเชื่อ ซึ่งเชื่อมโยงกับเรื่องอัตลักษณ์ของตัวละคร เพราะฉะนั้นตัวละครจึงไม่ได้ต่อรองกับอัตลักษณ์จากการแบ่งแยก
ี่
พื้นที่ที่มาจากแนวคิดรัฐนิยมเท่านั้น แต่ยังเป็นการต่อรองกับความขัดแย้งทางศาสนาที่ผู้นำทั้งสองเป็นพน้องร่วมสายเลือดเดียวกัน
อีกด้วย ซึ่งเป็นการเมืองที่เกิดขึ้นในพื้นที่นี้

3. ตัวละครถูกฆาตกรรม

ตัวละครผู้นำศาสนาไม่มีใครรอดจากการถูกฆาตกรรม ถึงแม้ว่าตัวละครทั้งสองได้สานสัมพันธ์ที่ดีให้เกิดขึ้นใน
หมู่บ้านชาวพุทธและมุสลิม และเป็นพี่น้องฝาแฝดร่วมสายเลือดเดียวกัน มีการต่อรองอัตลักษณ์ในพื้นที่เหมือนกัน แต่เมื่อคนหนึ่ง
้
ตายจากไป อีกคนก็ตายตามไป น่าสนใจที่จะหาสาเหตุการตายของตัวละครผู้นำศาสนาว่าเกี่ยวของกับรัฐนิยมอย่างไร

เห็นได้ชัดว่าแนวคิดเรื่องรัฐนิยมต้องการให้คนมีลักษณะอันหนึ่งอันเดียว และมีอัตลักษณ์เดียว แต่แนวคิดเรื่องอัตลักษณ์

นั้นก็สามารถให้คนมีอัตลักษณ์สองรูปแบบได้เพราะอัตลักษณ์เป็นสิ่งที่ลื่นไหลและเปลี่ยนแปลงได้ แนวคิดแบบรัฐนิยมไม่สามารถ
ยอมรับได้เนื่องจากทำให้เกิดความแตกต่างในสังคม ดังนั้นเมื่อวิเคราะห์ถึงการตายของผู้นำศาสนาทั้งสองที่ร่วมอัตลักษณ์กัน นั่นก็

คือเป็นพี่น้องกันแต่เป็นผู้นำศาสนาของแต่ละศาสนา ถือว่าเป็นอัตลักษณ์ที่ไม่สามารถยอมรับได้ซึ่งต้องกำจัดออกไป พี่น้องฝาแฝด
โต๊ะอีหม่ามกับเจ้าอาวาสนับว่ามีอัตลักษณ์ที่ไม่ชัดเจนและอยู่เหนือจากความปกตินั่นเอง

ในสังคมจริง คนเดียวกันจะนับถือศาสนาพทธและศาสนาอิสลามพร้อมกันไม่ได้ ซึ่งฝาแฝดเป็นภาพแทนของคนหนึ่งคนที่
ุ
มีสองอัตลักษณ์ ท้ายที่สุดก็ต้องเลือกอย่างเดียวเท่านั้น ถ้าไม่เลือกหรือมีอัตลักษณ์ที่ไม่ชัดเจนก็ไม่สามารถมีชีวิตอยู่ในสังคมได้
เช่นเดียวกับเรื่องของเขตแดนที่กลุ่มคนที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยก็จะถูกคาดหวังให้มีอัตลักษณ์ความเป็นไทย เช่น สื่อสารด้วย

ภาษาไทย มีบัตรประชาชนไทย เป็นต้น และกลุ่มคนที่อาศัยอยู่ในประเทศมาเลเซียก็ถูกคาดหวังให้มีอัตลักษณ์ของคนมาเลเซียด้วย
เช่นเดียวกัน หากมีอัตลักษณ์ที่ไม่ชัดเจนก็อาจถูกกำจัด ดังที่ผู้นำศาสนาถูกฆาตกรรม

International Conference on Local Wisdom of the Malay Archipelago (COLLEGA 2023) Page - 594 -