Page 606 - Proceedings Collega2023
P. 606
ั
ี่
ลบ ผู้วิจัยวิเคราะห์ว่าสะพานที่มีอยู่มานานแล้วไม่สามารถแบ่งพื้นทชาวมุสลิมและชายพุทธออกจากกันได้อย่างชดเจน เพราะผู้คน
เหล่านี้ยังมีความสัมพันธ์กันอยู่ ซึ่งอาจรวมไปถึงวัฒนธรรมหรือประวัติศาสตร์ที่มีอยู่มานาน
ขณะเดียวกัน ประเด็นการแบ่งแยกพื้นที่สามารถเชื่อมโยงในระดับประเทศได้ นั่นก็คือเขตพื้นที่ชายแดนไทยมีชาวมุสลิม
อาศัยอยู่และเขตชายแดนมาเลเซียก็มีชาวสยามที่นับถือศาสนาพุทธอยู่ด้วย ถึงแม้ว่าคนกลุ่มนี้จะนับถือศาสนาแตกต่างกันแต่ก็
เหมือนอยู่ในโลกคู่ขนานกัน เพราะคนกลุ่มนี้ก็มีประวัติศาสตร์ร่วมกันหรืออัตลักษณ์บางประการที่เหมือนกันกับอีกฝั่ง จะเห็นได้ว่า
ชาวมลายูมุสลิมของไทยมีการต่อรองอัตลักษณ์ในพื้นที่ของตนเอง เหมือนชาวสยามพุทธที่ยังคงดำรงอัตลักษณ์ของตนในประเทศ
มาเลเซีย
2. ตัวละครพี่น้อง
จากเรื่องการเมืองเรื่องพื้นที่จะเห็นได้ว่าสาเหตุของปัญหาที่เกิดขึ้นมาจากความไม่เข้าใจและไม่รู้จักแนวคิดการ
ี
แบ่งแยกพื้นที่ของกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลที่ตั้งถิ่นฐานเดิมอยูก่อนแล้ว กลุ่มชาติพันธุ์ที่แต่เดิมจะเดินทางในทะเลเพราะเป็นวิถีชวิตและ
เป็นอาชีพก็ต้องเปลี่ยนไป ภายหลังจากการเอาแนวคิดรัฐชาติที่ต้องการแบ่งแยกพื้นที่อย่างชัดเจน กลุ่มชาติพันธุ์ที่มีวิถีชวิตเดินทาง
ี
ในทะเลก็ต้องตั้งถิ่นฐานถาวร และมีกฎเกณฑ์ที่ไปบังคับเรื่องการล้ำเส้นเขตแดนอื่น
แตกต่างจากจากตัวละครผู้นำศาสนา เมื่อศึกษาถึงอัตลักษณ์ของผู้นำศาสนาทั้งสอง จะเห็นได้ว่า เจ้าอาวาสและโต๊ะอี
หม่ามเป็นพี่น้องกัน ซึ่งสามารถเชื่อมโยงไปถึงประเด็นอัตลักษณ์ที่ทั้งสองร่วมสายเลือดเดียวกัน ไม่เพียงเท่านั้น ผู้นำทั้งสองยังเป็น
ฝาแฝดกันอีกด้วย ที่กล่าวได้ว่ามีรูปลักษณ์หน้าตาที่หมือนกัน ถ้าหากคิดว่าผู้นำศาสนาทั้งสองจะมีหน้าตาที่เหมือนกันก็สามารถ
สร้างความสับสนให้ผู้คนได้ และในความเป็นจริงก็เป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้อีกด้วย ดังนั้น ในประเด็นเรื่องพื้นที่ทั้งสองหมู่บ้านที่ในทาง
กายภาพได้แบ่งออกจากกัน ก็ไม่ได้หมายความว่าพื้นที่ทางความคิดหรือจินตนาการจะถูกแบ่งแยกออกจากกันด้วย ยกตัวอย่างเชน
่
เรื่องราวความเป็นมาของผู้นำศาสนาทั้งสองหมู่บ้านก็มีความเชื่อมโยงเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของผู้คน และเป็นความสัมพันธ์ทีดีต่อ
่
ั้
่
กันอีกด้วย และการวิเคราะห์เรื่องสะพานจากหัวข้อที่แล้วก็แสดงให้เห็นว่าหมู่บ้านทงสองยังมีความสัมพันธ์กันอยู่ เชนเดียวกันกลุ่ม
ชาติพันธุ์ชาวเลที่แม้จะแบ่งเขตแดนแต่น้ำทะเลก็ยังไหลเวียนกันอยู่เช่นเดิม การแบ่งพื้นที่เขตแดนจึงไม่สามารถแยกความสัมพันธ์
ของคนและพื้นที่ออกจากกันได้
ความแตกต่างในเรื่องของการนับถือศาสนาก็เป็นสาเหตุที่ทำให้คนมีวิถีชีวิตที่แตกต่างกัน ความแตกต่างเป็นเรื่องปกติของ
สังคม และแม้จะแตกต่างกันแต่ก็ไม่พบว่าตัวละครจะรู้สึกแปลกแยก การเล่าเรื่องในนวนิยายไม่ได้เน้นให้เห็นถึงประเด็นชนกลุ่ม
น้อยหรือว่าชนกลุ่มใหญ่ในสังคม แต่เน้นประเด็นความสัมพันธ์ของตัวละครผู้นำศาสนาที่เป็นพี่น้องกัน ยิ่งตอกย้ำให้เห็นว่าแนวคิด
รัฐนิยมหรือการแบ่งแยกพื้นที่อาจไปทำลายความสงบสุขรวมไปถึงความสัมพันธ์ที่มีมานานของผู้คนเหล่านี้ ในนวนิยายได้กล่าวถึง
ความสงบสุขผ่านการนำเสนอการอยู่ร่วมกันของคนในสังคมที่นับถือศาสนาแตกต่างกันเอาไว้ว่า
แฝดผู้น้องก็กลายมาเป็นสมาชิกใหม่ของหมู่บ้านซึ่งอบอวลไปด้วยเสียงสวดเสริญพระผู้เป็น
เจ้า ขณะแฝดผู้พี่เติบโตขึ้นมาท่ามกลางเสียงสวดมนตร์ภาษาบาลี (ศิริวร แก้วกาญจน์, 2550: 95)
International Conference on Local Wisdom of the Malay Archipelago (COLLEGA 2023) Page - 593 -

