Page 529 - Proceedings Collega2023

INSPIRASI ALAM DALAM TARI DABUS: PERSPEKTIF FIRASAT
MELAYU

Umi Kalsom AHMAD Mohd
Kipli ABDUL RAHMAN
Pengajian Seni
Persembahan

Kolej Pengajian Seni Kreatif, Universiti Teknologi MARA
Kampus Puncak Perdana Shah Alam Malaysia

umi130@uitm.edu.my
mohdkipli@uitm.edu.
my

ABSTRAK

Tari Dabus merupakan sejenis tarian Melayu tradisional yang berasal dari negeri Perak dan
mengandungi unsur keagamaan yang berkait dengan kepahlawanan Sayidina Ali. Permainan dabus
akan bermula apabila alat-alat muzik dipalu dan lagu-lagu yang dipetik daripada kitab berzanji dan
marhaban dinyanyikan. Nyanyian dalam persembahan dabus ini mempunyai sekali hadi (korus) dan
sekali jawab. Bacaan jampi dalam bentuk doa atau mantera diambil daripada al- Quran serta
dipersembahankan dalam bentuk nyanyian sepanjang persembahan berlangsung. Persoalan
kepercayaan, keimanan serta penglibatan Khalifah dalam mengendalikan tari dabus. Data bagi kajian
ini dikumpul bersandarkan reka bentuk kajian kualitatif dan analisis kandungan puisi puisi yang dipilih
sebagai instrument kajian utama. Teori Firasat Melayu yang dikemukakan oleh Hashim Awang
diaplikasikan sebagai kerangka kajian . Hasil penelitian puisi-puisi yang didendangkan dalam bentuk
ritual ini mempunyai hubungkait dengan kehidupan masyarakat Melayu yang sangat bergantung
kepada alam, baik sebagai sumber inspirasi mahupun spiritualiti. Masyarakat Melayu berpegang teguh
kepada ajaran Islam tetapi masih terikat kepada kepercayaan dan amalan tradisi khususnya tentang
firasat, tanda dan mimpi. Kajian ini mengesahkan teori Firasat Melayu dapat dijadikan sandaran untuk
membuktikan manifestasi kehidupan masyarakat Melayu dalam karya tarian Melayu tradisional.

Kata kunci: Tari dabus, mantera, puisi, Teori Firasat.

Pengenalan

Tari Dabus merupakan sejenis tarian Melayu tradisional yang berasal dari negeri Perak dan
mengandungi unsur keagamaan yang berkait dengan kepahlawanan Sayidina Ali. Permainan dabus
akan bermula apabila alat-alat muzik dipalu dan lagu-lagu yang dipetik daripada kitab berzanji dan
marhaban dinyanyikan. Nyanyian dalam persembahan dabus ini mempunyai sekali hadi (korus) dan
sekali jawab. Bacaan jampi dalam bentuk doa atau mantera diambil daripada al- Quran serta

International Conference on Local Wisdom of the Malay Archipelago (COLLEGA 2023) Page - 516 -