Page 687 - Proceedings Collega2023

pengetahuan remaja mengenai nama kuih-muih tradisional (Tarmizi, M. et. al. 2014; Shamsudin, S. et. al.
2014; Johnes, J. et. al. 2018).

Antara hal menarik yang masih boleh digali dan diteroka berkenaan gastronomi Melayu ialah
berkenaan sumber bahan yang digunakan untuk penyediaan kuih-muih tradisional. Umum mengetahui
alam Melayu adalah sangat luas merangkumi kawasan Asia Tenggara seperti Malaysia, Indonesia, Brunei,
Singapura, Thailand Selatan dan Filipina. Jadi ada kebarangkalian, walaupun dipisahkan oleh
persempadanan geopolitik, sumber bahan utama untuk penghasilan kuih-muih tradisional Melayu adalah
sama. Pemilihan sumber bahan utama tersebut pula berkemungkinan dapat menterjemahkan akal budi
serta nilai dan pemikiran masyarakat Melayu secara amnya. Justeru, sebagai permulaan, kertas kerja ini
berhasrat untuk mengenal pasti sumber bahan utama dalam penyediaan kuih-muih tradisional Melayu
yang terdapat di Malaysia dan Thailand Selatan.

Perbandingan Kuih-muih Melayu di Malaysia dan Thailand Selatan

Kuih-muih tradisional Melayu yang biasa ditemui di Malaysia dan Thailand Selatan ternyata
mempunyai banyak persamaan, khususnya cara penyediaan. Isam dan Abd Aziz (2021) melaporkan,
terdapat empat (4) jenis kuih dari aspek resepi penyediaan bagi kuih tradisional Melayu yang mempunyai
persamaan di kedua-dua buah negara, iaitu kuih yang digoreng, kuih yang dikukus, kuih yang dibakar, dan
kuih yang direbus. Setiap satu jenis resepi penyediaan kuih tersebut, mempunyai ciri-ciri dinamik yang
menjadikannya istimewa di kedua-dua negara.

Sementara itu, hasil analisis perbandingan mengenai jenis kuih yang terdapat kedua-dua negara
menunjukkan, terdapat sekurang-kurangnya 53 jenis kuih yang mempunyai persamaan melalui kaedah
kukus, goreng, bakar dan rebus (Isam, et. al., 2021). Daripada jumlah tersebut, terdapat sebanyak 26 jenis
kuih yang mempunyai persamaan dari segi nama, 45 jenis kuih yang mempunyai persamaan dari segi
bahan yang digunakan dan cara penyediaan, serta 44 jenis kuih yang mempunyai persamaan dari segi ciri-
ciri dinamik. Jadual 1 di bawah dapat menunjukkan jumlah persamaan tersebut yang dikategorikan
kepada 4 perincian iaitu nama, bahan yang digunakan, cara penyediaan dan ciri-ciri dinamik.

Jadual 1
Jumlah Kuih Yang Mempunyai Persamaan

Kaedah Jumlah Nama Bahan yang Cara Ciri dinamik
persamaan digunakan penyediaan
Dikukus 25 11 21 22 19
Digoreng 14 9 12 11 13
Dibakar 9 4 8 7 8
Direbus 5 2 4 5 4
Jumlah 53 26 45 45 44

Jadual 1 di atas memaparkan jumlah persamaan yang dikategorikan kepada 4 perincian iaitu
nama, bahan yang digunakan, cara penyediaan dan ciri-ciri dinamik. Untuk nama kuih yang mempunyai
persamaan, kuih dari kategori kaedah kukus mencatat jumlah paling tinggi dengan 11 jenis kuih, diikuti
oleh kuih yang digoreng (9), kuih yang dibakar (4), dan kuih yang direbus (2).

International Conference on Local Wisdom of the Malay Archipelago (COLLEGA 2023) Page - 674 -