Page 670 - Proceedings Collega2023

Objektif Kajian

Tujuan kajian dijalankan adalah untuk mencapai objektif yang berikut:

i) Mengenal pasti istilah tetuang Melayu,
ii) Membina peta konsep
iii) Mentakrifkan istilah berdasarkan peta konsep.

Pendekatan dan Metodologi Kajian

Pendekatan ini melibatkan kajian teks dan lapangan. Individu atau kumpulan yang terlibat dalam
peristilahan dikenali sebagai ahli terminologi dan bertanggung jawab untuk mencungkil istilah-istilah
khusus dalam setiap bidang yang diterokai. Penganalisisan data dijalankan dengan membuat pemetaan
konsep dan pentakrifan sebelum terbentuknya glosari istilah tetuang Melayu. Terminologi melibatkan
kaedah preskriptif kerana melibatkan pemiawaian dan kaedah onomasiologi (penentuan lambang
linguistik berdasarkan sesuatu konsep atau sistem konsep).

Dapatan dan Perbincangan

Istilah dilihat sebagai sebahagian daripada bahasa dan budaya. Bahasa pula dilihat sekadar
sebagai simbol atau tanda, malahan merupakan sebahagian daripada kebudayaan. Dalam hal ini, istilah
terkumpul merangkumi pengetahuan dan budaya yang ada dalam bahasa. Aspek diakronik termasuk
dalam prinsip ini yang menekankan penggunaan bahasa dua zaman atau dua tempat (Temmerman, 2000,
p.3). Berdasarkan PUPIBM (2004, P.3), kata yang dipilih sebagai istilah mestilah paling ringkas antara
pilihan yang ada. Bentuk istilah ini didokumentasikan menurut urutan dalam sistem konsep bukan
berdasarkan abjad. Selain itu, bahasa tidak sesuai untuk distandardkan kerana bahasa merupakan struktur
abstrak yang mengalami perubahan berterusan (Pihkala, 2006, p.18).

Bahasa memainkan peranan pembinaan konsep dan kategori (Temmerman, 2000, p.3). Satu
konsep tidak bersifat satu entiti sahaja, iaitu melibatkan wacana yang melihat perubahan dalam sosial dan
pemboleh ubah dalam sejarah. Konsep dan definisi sentiasa berubah mengikut perubahan masa (Campo,
2012, p.148). Polisemi dan sinonim merupakan sesuatu yang semula jadi terbentuk dalam bahasa kerana
ahli terminologi membentuk konsep yang berkait rapat terminologi dan asal usul ciptaan (Temmerman,
2000, p.3).

Menurut Felber (1995, p.96), konsep merupakan gambaran mental bagi objek individu.
Pernyataan tentang konsep di atas menunjukkan bahawa konsep tidak dapat disampaikan secara terus
tetapi memerlukan istilah. Setiap istilah yang dibentuk mempunyai perkaitan konsep antara satu istilah
dengan yang lain kerana konsep tidak wujud sendirian. Sistem konsep merupakan teras dalam kerja
terminografi dan analisis konsep terminologikal. Sistem konsep diperkenalkan pada peringkat awal
perkembangan terminologi. Apabila Wuster merumuskan Teori Umum Terminologi (TUT), beliau telah
menekankan kepentingan orientasi konsep dan peranan sistem konsep dan menyarankan agar konsep
perlu dikaji sebagai sebahagian sistem konsep dalam bidang khusus (Felber, 1995). Tambahan pula
standard kebangsaan dan antarabangsa, buku panduan dan buku teks juga menekankan peranan sistem
konsep dalam kerja terminologi. Idea dan prinsip dalam bidang terapan seperti pembinaan ontologi dan
penyusunan bidang pengetahuan juga menggunakan sistem konsep. Sistem konsep dapat membantu

International Conference on Local Wisdom of the Malay Archipelago (COLLEGA 2023) Page - 657 -