Page 101 - Proceedings Collega2023

BUAH BUTON DI LUAK TANAH MENGANDUNG, NEGERI

SEMBILAN: HUBUNG KAIT KONTEKS AGAMA DENGAN
MASYARAKAT ADAT PERPATIH

(BUAH BUTON AT LUAK TANAH MENGANDUNG, NEGERI SEMBILAN: THE INTERRELETION OF RELIGIOUS
CONTEXT WITH ADAT PERPATIH’S COMMUNITY)

1
Fakhrur Razi MAAMOR*
Sabzali Musa KAHN 1
Basitah TAIF 2

1 Akademi Pengajian Melayu, Universiti Malaya, 50603 Kuala Lumpur, Malaysia
2 Kolej Seni Kreatif, Universiti Teknologi MARA, 40450 Shah Alam, Malaysia

*1 fakhrurrazi991@gmail.com
1 sabzali@um.edu.my
2 basitah@uitm.edu.my

ABSTRAK

Ukiran kayu merupakan identiti kesenian yang menjadikan agama Islam sebagai rujukan utama
dalam pembikinan karya tersebut seperti penggunaan flora sebagai bahan rujukan. Tujuan artikel ini
adalah untuk menghuraikan reka bentuk buah buton yang berkonsepkan ukiran tiga-dimensi di Luak Tanah
Mengandung, Negeri Sembilan yang berpandukan pada konteks keagamaan sebagai rujukan dalam
kalangan masyarakat Adat Perpatih. Pengumpulan data melibatkan dua kaedah antaranya kerja lapangan
bagi mengenalpasti rumah-rumah tradisional yang mempunyai buah buton di sekitar Luak Tanah
Mengandung. Sementara itu, kaedah kedua pula ialah kaedah temu bual iaitu melibatkan waris, pemimpin
adat, penyelidik atau pengukir dan masyarakat tempatan. Hasil kajian menunjukkan bahawa kedudukan
buah buton tergantung di ruangan yang berbeza dan mempunyai ukiran berbentuk tiga-dimensi yang
bervariasi seperti flora. Intihanya, reka bentuk buah buton dihasilkan berpandukan ajaran Islam selain
selari dengan kepimpinan dalam masyarakat Adat Perpatih. Kekuatan pengaruh Adat Perpatih yang dibina
berdasarkan Islam sebagai rujukan utama dalam perlaksanaannya telah memberi pengaruh terhadap
banyak aspek kehidupan masyarakatnya termasuk juga seni tradisi mereka. Oleh itu, artikel menyarankan
agar buah buton yang berkonsepkan ukiran tiga-dimensi ini dapat diaplikasikan pada ruang-ruang menjadi
tumpuan masyarakat luar seperti masjid, bangunan-bangunan kerajaan dan boleh juga diaplikasikan pada
pusat membeli-belah sebagai pengenalan identiti warisan bangsa.

Kata kunci: Adat, agama, ukiran, seni, simbol

ABSTRACT

International Conference on Local Wisdom of the Malay Archipelago (COLLEGA 2023) Page - 88 -