Page 262 - 001

นโยบายสาธารณะ: แนวคิดพื้นฐาน ขอโตแยงกระบวนการนโยบาย และระเบียบวิธ ยศธร ทวีพล
ี
Public Policy: Basic Concepts, Policy Process Arguments and Methodology

7.2 อนาคตของกระบวนการนโยบาย

การศึกษานโยบายของนโยบายศาสตรเนนการจัดการกับขอมูลเชิงลึกและเทคนิคการตัดสินใจ

โดยตระหนักตอบทบาทนักกำหนดนโยบายในการพึ่งพาวิทยาศาสตรและขอมูลประกอบการตัดสินใจ
ิ
รวมถึงตระหนักตอการปฏิบัตและการบริหารบนโลกแหงความเปนจริง แตอยางไรก็ตามกระบวนการ
นโยบาย ซึ่งเปนความโดดเดนหลักทางการศกษานโยบายสาธารณะภายใตกรอบของนโยบายศาสตร
ึ
ยังคงไดรับขอโตแยงในแงความเปนนามธรรม ความแมนตรงตอการอธิบายและการสรางนโยบาย

ั

สาธารณะเพื่อแกไขปญหาสาธารณะอยางเปนรูปธรรม (Jann and Wegrich, 2007) ปญหาดงกลาว
จึงทำใหนักวิชาการพยายามสรางตัวแบบ ทฤษฎและกรอบคิดตางๆ ขึ้นมาแกไขปญหา
ี
โดยมีเปาหมายจัดการกับนโยบายสาธารณะใหมีความชัดเจนในการวัด การระบุ การสะทอน
แนวคิด (Ostrom, 1999) การเพิ่มความสามารถการตัดสินใจในนโยบายที่มีลักษณะเปนทางสองแพรง
การใหความสำคัญกับการกำหนดนโยบายสาธารณะบนพื้นฐานคานิยมสำคัญ การจัดการกบขอจำกัด
ั
การรับรู ความพึงพอใจสูงสุด ความตองการ ขอโตแยงและจัดการกับความตองการแกไขปญหาที่
แตกตางกัน (Stone, 2011) รวมถึงการปรับปรุงวงจรนโยบายสาธารณะ อาทิ วงจรการนำนโยบายไป

ปฏิบัติในเชิงปรัชญา เนนศึกษาเพื่อทราบความจริง ความร เหตุผล ตลอดจนการพิจารณาผลลัพธ
ู
ี
สุดทาย ซึ่งถือเปนตัวแบบทางทฤษฎที่ไดรับการพัฒนา (วรเดช จันทรศร, 2552) รวมถึงการให
ความสำคัญกับการประเมินนโยบายสาธารณะบนพื้นฐานจริยธรรม (อติพร เกิดเรือง, 2559)

กระบวนการนโยบายจึงกลายเปนพื้นฐานของการศึกษานโยบายอันเปนประโยชน ซึ่งสามารถ
เชื่อมโยงสูประเด็นอื่น อาทิ กลยุทธ (ณัฐกริช เปาอินทร, 2561) การมีสวนรวมของประชาชนใน


ิ
นโยบายเพื่อสุขภาพ การสรางบรรยากาศการมีสวนรวม (วิรัต ปานศิลา, 2562) การมีสวนรวมของ
ประชาชน การมีสวนรวมของประชาชนในกระบวนการนโยบายตามรัฐธรรมนูญ (นิรันดร พิทักษวัชระ,
2562) การมีสวนรวมของประชาชนแนวใหม บทบาทประชาชน องคกรในชุมชนทองถิ่นและการ
กระตุนใหประชาชนมีสวนรวมกับกระบวนการนโยบาย (สถาพร เรืองธรรม, 2562)


ตลอดจนมงเนนการพิจารณาในเชิงความสัมพันธมากกวาการอธิบายหรือการทำความเขาใจ
ุ
นโยบายสาธารณะโดยทั่วไป อาทิ การศึกษาความสัมพนธระหวางนโยบายกับประเด็นอื่น เชน การ
ั
จัดการปกครองสาธารณะแนวใหมอันเปนแนวคิดตระหนักตอภาคสวนตางๆ ไดแก กลุมธุรกิจ ภาค

ประชาสังคม ตลอดจนการพิจารณาความกระตือรือรนในการนำนโยบายไปปฏิบัติ (ปยากร หวังมหา

พร, 2563: 219) การพิจารณาปจจัยที่มีผลตอการกำหนดนโยบาย เชน วัฒนธรรมทางการเมือง

238