Page 1010 - Proceedings Collega2023

Pengenalan

Tanah merupakan aset penting kepada seluruh masyarakat di seluruh dunia bagi mendapat manfaat
dari sudut keperluan harian untuk meneruskan kehidupan. Namun pengiktirafan kepada pemilikan dan hak
kepada tanah ditentukan oleh perundangan yang telah ditetapkan oleh pihak kerajaan bagi mengesahkan
pemilikan sesuatu kawasan atau tanah. Di Malaysia undang-undang tanah sememangnya ditadbir
berdasarkan sistem perundangan Malaysia. Perundangan berkenaan tanah terbahagi kepada tiga bahagian
sistem pentadbiran iaitu Kanun Tanah Negara (KTN) 1965 (yang berkuat kuasa di Semenanjung Malaysia),
Kanun Tanah Sarawak 1958 (Bab 81) di negeri Sarawak dan Ordinan Tanah Sabah 1930 (Bab 68) yang
berkuasa di negeri Sabah sahaja. Pentadbiran tanah di Malaysia melalui Kanun Tanah Negara (KTN) adalah
berdasarkan perundangan Sistem Torrens kecuali negeri Sabah. Pentadbiran ini telah memberi
perlindungan terhadap pemilikan tanah di Malaysia dan cenderung dihormati. Namun pengaplikasian
undang-undang tersebut adalah kurang dan tidak konsisten serta berubah-ubah sehingga sukar
diimplementasikan mengikut perubahan yang berlaku.

Bahkan lebih teruk lagi telah mencetuskan pelbagai konflik dalam kalangan pemilik tanah tersebut
berikutan tujuan penggubalan Sistem Torrens pada masa dahulu adalah disebabkan untuk menjamin
kepentingan ekonomi British. Antara konflik yang berlaku akibat daripada perubahan ini adalah konflik
perebutan hak milik tanah adat atau tanah saka yang dimiliki oleh Orang Asli dan peribumi dengan pihak
luar seperti pemaju tanah, syarikat luar (swasta) dan juga kerajaan dengan penduduk Orang Asli dan
peribumi yang mendiami kawasan tersebut. Berdasarkan kepada kajian dokumen menunjukan,
pengaplikasian sistem perundangan dan pemberian hak kepada Orang Asli dalam pemilikan tanah dilihat
masih belum cukup kukuh dalam mempertahankan hak Orang Asli terhadap tanah saka (Ramle 2020).
Walaupun kuasa perundangan berkaitan dengan tanah secara umumnya telah diambil alih oleh Kerajaan
Persekutuan, kuasa pentadbiran tanah masih kekal di tangan kerajaan negeri. Seksyen 40 Kanun Tana Negara
(KTN) secara jelas memperuntukkan bahawa Pihak Berkuasa Negeri (PBN) mempunyai hak ke atas semua
tanah yang termasuk di dalam sempadan negeri masing-masing. Pihak Berkuasa Negeri (PBN) diberi kuasa
untuk melupuskan tanah tersebut mengikut kaedah yang ditetapkan oleh undang-undang seperti Kanun
Tanah Negara (KTN), Enakmen Perlombongan (Cap 147) dan Akta Perhutanan Negara (1984). Segala urusan
pentadbiran yang berkaitan dengan tanah juga perlu dilakukan melalui kuasa Pihak Berkuasa Negeri (PBN).
Sehubungan dengan itu, di bawah Kanun Tanah Negara (KTN) dan Akta 134 Orang Asli, kajian ini akan
membincangkan cabaran yang dihadapi oleh suku kaum Temiar untuk mewartakan tanah saka mereka.

Sorotan Literatur
Berdasarkan kajian dokumen, pengkaji telah mengenalpasti beberapa tema penting daripada kajian
terdahulu sepertimana berikut:

Orang Asli di Malaysia
Masyarakat peribumi Orang Asli di Semenanjung Malaysia boleh terbahagi kepada tiga kaum utama
iaitu; Negrito, Senoi dan Melayu Proto (JAKOA, 2022). Setiap kaum ini mempunyai enam suku kaum; bagi
kaum Negrito terdiri daripada suku kaum Batek, Lanoh, Jahai, Medrik, Kintak dan Kinsui. Manakala bagi
kaum Senoi terdiri daripada suku kaum Temiar, Semai, Semaq Beri, Jah-Het, Mah Meri dan Che Wong Ramle

International Conference on Local Wisdom of the Malay Archipelago (COLLEGA 2023) Page 997