Page 119 - รอบรู้โภชนาการ
P. 119
หน า | 105
้
5. การจัดซื้อและการจัดการวัตถุดิบ
การวางแผนรายการอาหารลUวงหนPาชUวยใหPการบริหารงบประมาณในการ
จัดซื้อวัตถุดิบมีประสิทธิภาพ ลดป$ญหาการสูญเสียจากการซื้อวัตถุดิบมากเกินความ
ตPองการ หรือป$ญหาการมีวัตถุดิบไมUพอใชP วัตถุดิบที่เป:นอาหารแหPง เครื่องปรุงตUางๆ
ั
น้ำมัน ขPาวสาร สามารถคำนวณจากรายการอาหารที่วางแผนไวPและจดซื้อเป:นรอบ ๆ
มาเก็บไวPใชPไดP จะชUวยประหยัดงบประมาณไดPเนื่องจากการซื้อวัตถุดิบปริมาณมาก
มักจะไดPราคาถูกกวUาการจัดซื้อทีละนPอย ๆ สUวนวัตถุดิบที่เป:นอาหารสดจัดซื้อวันตUอวัน
จะชUวยลดภาระคUาใชPจUายจากการเก็บรักษา
นอกจากนี้ การวางแผนรายการอาหารลUวงหนPายังชUวยอำนวยความสะดวกใน
การจัดหาวัตถุดิบ กลUาวคือ หากใชPวัตถุดิบที่เป:นผลผลิตการเกษตรที่สามารถผลิตไดPเอง
ในโรงเรียน (ผUานโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน) หรือในชุมชน ก็สามารถวาง
แผนการเพาะปลูก เพาะเลี้ยงใหPทันกำหนดการใชPในรายการอาหารที่วางแผนไวPได
P
หรือในกรณีที่ไมUมีวัตถุดิบชนิดนั้นในวันที่จะปรุงประกอบ หรือวัตถุดิบนั้นมีราคาแพง
สามารถปรับเปลี่ยนชนิดของวัตถุดิบในกลุUมอาหารนั้น ๆ ไดP โดยใชPหลักของอาหาร
แลกเปลี่ยน ในการเลือกชนิดและปริมาณอาหารที่มาทดแทนไดP
หลักการของอาหารแลกเปลี่ยนคือ อาหารที่จัดอยูUในหมวดเดียวกัน ในปริมาณ
ที่ระบุนั้นถือวUามีพลังงานและสารอาหารหลัก (โปรตีน คารDโบไฮเดรต ไขมัน) ใน
ปริมาณที่ใกลPเคียงกัน จึงสามารถแลกเปลี่ยนใชPแทนกันไดPในหมวดเดียวกัน เชUน ใน
P
แผนรายการอาหารกำหนดไวPเป:นเมนู กÄวยเตี๋ยวผัดซีอิ้ว แตUในวันที่จัดซื้อ ไมUมีเสน
กÄวยเตี๋ยว ก็สามารถปรับเมนู เป:นขPาวผัดแทนกÄวยเตี๋ยวผัดไดP โดยที่คุณคUาทาง
โภชนาการของอาหารในวันนั้นยังไดPตามแผน เนื่องจาก กÄวยเตี๋ยว 1 ทัพพี มีพลังงาน
เทียบเทUากับขPาว 1 ทัพพี รายละเอียดเกี่ยวกับอาหารแลกเปลี่ยนสามารถดูไดPจาก
ภาคผนวกที่ 2
