Page 228 - 001

นโยบายสาธารณะ: แนวคิดพื้นฐาน ขอโตแยงกระบวนการนโยบาย และระเบียบวิธ ยศธร ทวีพล
ี
Public Policy: Basic Concepts, Policy Process Arguments and Methodology

ความสำคัญกับความเปนปจเจก ตัวแบบความรวมมือจึงไดรับการยอมรับในฐานะการนำมาจัดการกับ
การตัดสินใจ ซึ่งเปนระเบียบวิธีศึกษาที่เปนประโยชนตอนักวิจัย ผูกำหนดนโยบายและผูตัดสินใจ

นโยบายสาธารณะ (Cockerill, Daniel, Malczynski and Tidwell, 2009: 218-220)

ตัวแบบการกำหนดวาระนโยบาย

Demir (2021) ระบุวาตัวแบบการกำหนดวาระนโยบาย (agenda-setting models) จัดเปน

กลุมตัวแบบที่ใหความสำคัญกับวาระนโยบาย อาทิ ตัวแบบพหุกระแส (multiple streams model)
ถูกกลาวถึงระหวางป ค.ศ. 1970-1980 โดยคิงดอน เนนพิจารณากระแสแตละกระแส (Rinfret,

Scheberle and Pautz, 2018) ซึ่งเปนการพัฒนาบนพื้นฐานตัวแบบถังขยะและตัวแบบการ
กำหนดการตัดสินใจ มีเปาหมายจัดการกับความกำกวมของกระบวนการนโยบาย การสรางนโยบาย

ู
ตลอดจนการพัฒนาและการนำนโยบายไปปฏิบัติ โดยใชความรนโยบายอยางหลากหลาย ตัวแบบพหุ
ู
ี
ื
ี
ึ
กระแสจงอยบนพ้นฐานผูมสวนเก่ยวของกับกระบวนการนโยบายสาธารณะ กลาวถึงการกำหนดการ
ตัดสินใจบนพื้นฐานปญหา บนพื้นฐานนโยบายและพื้นฐานการเมือง ซึ่งกระแสปญหา (problems
stream) กลาวถึงสถานการณ การปอนกลับขอมูล บทบาทผูกำหนดการตัดสินใจ
รวมถึงกลาวถึงผูมีสวนไดสวนเสียอยางหลากหลายและปญหา โดยเฉพาะปญหาที่มีแรงดึงดูด
จากปจจัยตางๆ อาทิ ความเรงดวนของปญหา (ศุภชัย ยาวะประภาษ และ ปยากร หวังมหาพร, 2552:
79) สภาพปญหาดังกลาวถือวามีแนวโนมสรางอิทธิพลตอวาระนโยบายของรัฐบาลสูง เนื่องจากม ี

อิทธิพลตอการกำหนดการตัดสินใจ ตอมาเปนกระแสนโยบาย (policies stream) เกี่ยวของกับการ
พิจารณาแนวทางการแกไขปญหาอยางหลากหลาย การประสานทางออกในประเดนปญหาจากความ

็
ี
แตกตางทางทัศนคติของผูมสวนไดสวนเสีย (ศุภชัย ยาวะประภาษ และ ปยากร หวังมหาพร, 2552:
79) การระบุความเชื่อมโยงระหวางการกำหนดนโยบายและการกำหนดวาระนโยบายผานการประเมิน

เงื่อนไขและขอจำกัด อาทิ งบประมาณ บุคลากร เครื่องมือ ตลอดจนมีผูเกี่ยวของ ไดแก นักการเมอง
ื
นักวิจัย นักวิชาการ กลุมผลประโยชน ผูกำหนดกฎหมาย ผูประกอบการและผูเชี่ยวชาญ เนื่องจาก

ิ
กลุมดังกลาวแสดงบทบาทการสนับสนุน การสะทอนทางเลือก สะทอนปญหา การรับฟงความคดเห็น
และถกเถียง ซึ่งหากกระแสนโยบายเขมแข็งจนสามารถกอใหเกิดการยกรางนโยบายอยางชัดเจน ยอม

ทำใหวาระนโยบายมีแนวโนมไดรับการพิจารณาโดยผูมีอำนาจตัดสินใจนโยบาย
และสุดทายกระแสการเมือง (politics stream) เปนการอธิบายวารัฐบาลใหมมีความชอบ
ธรรมและมอำนาจตอการแกไขปญหาสาธารณะหรือการเกิดขึ้นของประเด็นใหม กระแสการเมืองจึง


ี

เกี่ยวของกับความตองการระดับชาติ ความแตกตางทางทัศนคตตอประเด็นปญหา (ศุภชัย ยาวะ
ิ

204